Σχετικά με τη δεξιότητα της γραφής και το γράψιμο

Κατά την περίοδο του νηπιαγωγείου, τα παιδιά εκπαιδεύονται στο τελικό στάδιο, στην προγραφή. Κατακτούν και εμπεδώνουν τις ασκήσεις προγραφής, το καθένα ξεχωριστά με διαφορετικό ρυθμό, κάποια πιο εύκολα και κάποια άλλα πιο δύσκολα. Κάθε ένα γράφει με διαφορετικό τρόπο και οργάνωση. Τα περισσότερα  γράφουν ακολουθώντας τη σωστή φορά, με επιμέλεια ενώ κάποια άλλα ανάποδα και ακατάστατα. Πιέζοντας ένα παιδί για να γράψει προτού να είναι το ίδιο έτοιμο, μπορεί να το προδιαθέσουμε αρνητικά τόσο ως προς το γράψιμο όσο και γενικότερα για το σχολείο και τη μάθηση.

Αρχικά, πρέπει το ίδιο να καταλάβει τι είναι τα γράμματα. Το γράμμα δημιουργείται από έναν συγκεκριμένο συνδυασμό διαφορετικών γραμμών, δηλαδή ένα κουλουράκι και ένα μπαστουνάκι μας δίνουν το α. Τέλος, τα γράμματα αναπαριστούν ήχους που μπορούν να ενωθούν μαζί και να παράγουν λέξεις.

Πριν το παιδί μάθει να γράφει τα γράμματα απαιτούνται οι παρακάτω δεξιότητες:

  • Λεπτές κινητικές δεξιότητες– η ικανότητα να χρησιμοποιεί τα χέρια του σωστά και να χειρίζεται με επιδεξιότητα μικρά αντικείμενα.
  • Οπτικοκινητικός συντονισμός– η ικανότητα να χρησιμοποιεί τα μάτια του και τα χέρια του ταυτόχρονα με αποτελεσματικότητα.
  • Αμφι-πλευρικός συντονισμός– η ικανότητα να χρησιμοποιεί τα δύο του χέρια ταυτόχρονα με αποτελεσματικότητα.

Τι είναι ο οπτικοκινητικός συντονισμός και οι ασκήσεις προγραφής

Ο οπτικοκινητικός συντονισμός είναι μια βασική ικανότητα που αναπτύσσεται μέσα από ασκήσεις προγραφής και η οποία βοηθάει το παιδί στο γράψιμο. Το παιδί δεν μπορεί να πάει σχολείο και να αρχίσει να γράφει ανάμεσα σε δύο γραμμές, πολύ κοντά η μια με την άλλη, χωρίς να έχει κάνει προηγουμένως εξάσκηση με ασκήσεις προγραφής. Πρέπει να μάθει δηλαδη να χαράζει γραμμές διαφόρων μορφών (ευθείες, καμπύλες, πλαγιες  κ.λπ.), να αντιγράφει σχήματα στο σωστό μέγεθος και ύψος, να τηρεί τις αναλογίες, τις αποστάσεις μεταξύ των γραμμάτων, να ξεκινάει από αριστερά κ.α.

Θέτοντας γερά θεμέλια για εύκολο, σωστό και γρήγορο γράψιμο

Τα παιδιά συνήθως περνούν από διάφορα στάδια προτού να είναι σε θέση να
γράψουν καθαρά γράμματα. Σε πρώτη φάση 2.6-3.6 χρονών ξεκινούν να μουντζουρώνουν. Ύστερα σε ηλικία 3.6-4.0 χρονών προσπαθούν να δημιουργήσουν απλά σχέδια.  Αφήστε τα να πειραματιστούν με όλων των ειδών τα μολύβια, μαρκαδόρους, ξυλομπογιές κ.λπ..

Σταδιακά αποκτούν καλύτερο έλεγχο στο χειρισμό του μολυβιού, καθώς το χέρι και το μάτι μαθαίνουν να δουλεύουν ταυτόχρονα. Προοδευτικά, τα παιδιά κατανοούν τις κατευθύνσεις, αναπαριστούν σχήματα και στην συνέχεα συνδυάζουν σχηματικές μορφές και κάνουν σχέδια.

Διδάσκοντας στο παιδί τις κατευθύνσεις

Μετά το στάδιο της μουτζούρας το παιδί μαθαίνει να κατευθύνει το μολύβι, σύμφωνα με την δική του επιθυμία. Με αυτό τον τρόπο ανακαλύπτει  τις κατευθύνσεις. Στα περισσότερα παιδιά αυτή η ικανότητα κατακτιέται πολύ εύκολα ενώ σε κάποια άλλα διαπιστώνουμε ότι παρουσιάζονται δυσκολίες. Αυτές οι δυσκολίες ποικίλουν από παιδί σε παιδί, μπορεί να είναι ήπιες έως και πολύ σοβαρές.  Πρόκειται για μια συχνή νευρολογική διαταραχή, η οποία ονομάζεται δυσκολία στη χωρική αντίληψη.

Η παραπάνω ικανότητα, όταν έχει αναπτυχθεί σωστά, βοηθάει το παιδί να μάθει  να ζωγραφίζει και στην συνέχεια να γράφει εύκολα, γρήγορα και σωστά. Τα παιδιά που παρουσιάζουν δυσκολία στη χωρική αντίληψη, συνήθως από πολύ μικρά, δεν δείχνουν ενδιαφέρον να ασχοληθούν με τα γράφο-κινητικά παιχνίδια και την ζωγραφική. Ένα ανησυχητικό σημάδι είναι ότι έχουν φτωχό ιχνογράφημα, μειωμένο ενδιαφέρον ή άρνηση για τη ζωγραφική.

Τα παιδιά που δεν έχουν κατακτήσει τη χωρική αντίληψη και γενικότερα τη γράφο-κινητικότητα στο νηπιαγωγείο αργότερα, στο δημοτικό σχολείο, παρουσιάζουν μια μορφή μαθησιακής δυσκολίας που ονομάζεται  δυσγραφία.

Στην συνέχεια, παραθέτουμε έναν ενδεδειγμένο, παραστατικό τρόπο ώστε να βοηθήσετε το παιδί να εξασκηθεί στην κατανόηση των κατευθύνσεων κατά την προγραφή.

Υπάρχουν πολλών ειδών γραμμές:

Ευθείες

Οι πιο άπλες είναι οι ευθείες γραμμές. Τις αποκαλούμε έτσι γιατί πάνε ίσια, δεν τσακίζουν, δεν λυγίζουν και δεν καμπουριάζουν. Πηγαίνουν από την μια μεριά στην άλλη σαν την σφαίρα.

Οριζόντιες

Οι ευθείες γραμμές, ανάλογα με την κατεύθυνση τους, ονομάζονται οριζόντιες. Αυτό γιατί μοιάζουν με την γραμμή του ορίζοντα Μερικά παιδάκια τις αποκαλούν και ξαπλωτές γιατί μοιάζει με το σώμα μας όταν ξαπλώνει στο κρεβάτι.

Κάθετες

Οι γραμμές που πάνε προς τα πάνω τις αποκαλούμε όρθιες γραμμές γιατί στέκουν όρθιες σαν τα δέντρα. Όμως το σωστό είναι να τις αποκαλούμε κάθετες.

Πλάγιες – λοξές

Οι γραμμές που πάνε λοξά έχουν το δικό τους όνομα που είναι “πλάγιες”. Οι πλάγιες γραμμές δίνουν την εντύπωση της κίνησης, άλλοτε ανεβαίνουν και άλλοτε κατεβαίνουν. Όταν γλιστράμε επάνω στην τσουλήθρα του πάρκου ή όταν κάνουμε τραμπάλα είναι σα να γλιστράμε ή να ανεβοκατεβαίνουμε πάνω σε πλάγιες γραμμές.

Διαγώνιες

Οι γραμμές που ξεκινούν  από αντίθετη κατεύθυνση, “κόβουν” η μια την άλλη σε ένα  σημείο στην μέση αλλά συνεχίζουν η κάθε μια προς τη δική της κατεύθυνση, ονομάζονται  διαγώνιες. Είναι σαν δυο σπαθιά που διασταυρώνονται.

Παράλληλες

Οι γραμμές που είναι η μια δίπλα στην άλλη αλλά χωρίς να ακουμπάνε μεταξύ τους, ονομάζονται παράλληλες. Είναι σαν τις γραμμές του τρένου, πηγαίνουν διπλά -διπλά και δεν συναντιούνται ποτέ.

Γωνίες

Οι γραμμές που έρχονται από διαφορετική κατεύθυνση και συναντιούνται σε ένα σημείο σχηματίζουν γωνία. Οι γωνίες είναι μυτερές και δείχνουν μια κατεύθυνση. Ένα σχήμα ή ένα γράμμα μπορεί να έχει πολλές γωνίες. Οι διαδοχικές γωνίες μας βοηθούν να αλλάζουμε κατεύθυνση μέσα στο ίδιο σχήμα, π.χ. τέσσερεις γωνίες μας κάνουν ένα  τετράγωνο.

Τεθλασμένες

Την γραμμή που δεν πάει ίσια αλλά στρίβει και αλλάζει κατεύθυνση πάνω -κάτω κάθε τόσο, την αποκαλούμε τεθλασμένη. Είναι αυτές που κάνουμε όταν ζωγραφίζουμε στέγες και δόντια. Μερικά κεφαλαία γράμματα της αλφαβήτου γίνονται από τεθλασμένες γραμμές, όπως τα γράμματα Ζ, Μ, Ν, Σ, Κ.

Καμπύλες – κυματοειδής

Οι καμπύλες είναι αυτές που έχουν χάρη γιατί μοιάζουν σαν να κυλούν.Τα απαλά κύματα, οι καμπούρες των λόφων, ο καπνός που ξεπηδάει χαρούμενα γίνονται με καμπύλες. Όλοι έχουμε σχεδιάσει συνεχόμενες καμπύλες που μοιάζουν με τα κύματα και τα σύννεφα στον ουρανό.

Σπείρα

Ξεκινάει από ένα σημείο στο κέντρο και προχωράει προς τα έξω. Μοιάζει με στόχο ή με έναν ομοιόμορφο λαβύρινθο.

Κύκλος

Ο κύκλος είναι και αυτός ένα σχήμα. Η γραμμή που τον φτιάχνει ονομάζεται καμπύλη. Όλοι γνωρίζουμε πως μια γραμμή που γυρίζει και βρίσκει την αρχή της είναι ένα σχήμα που ονομάζεται κύκλος. Ο κύκλος έχει κέντρο και περιφέρεια.

Τετράγωνο

Το τετράγωνο δεν κυλάει σαν τη ρόδα ή το στεφάνι. Κάθεται πάντα στη μια πλευρά του. Το τετράγωνο έχει τέσσερις γωνίες και τέσσερεις πλευρές. Μας θυμίζει το παιχνίδι με τους κύβους.

Τρίγωνο

Το τρίγωνο είναι ένα σχήμα αιχμηρό, μυτερό και σκληρό σαν το ράμφος του πουλιού. Αυτό το σχήμα γίνεται από τρεις ευθείες γραμμές ενωμένες, μια ξαπλωτή και δυο όρθιες λοξές. Το τρίγωνο έχει τρεις γωνίες και τρεις  πλευρές. Ένα τρίγωνο μπορεί να δείχνει κάτι. Η μυτερή του άκρη μας κάνει να κοιτάζουμε προς τα εκεί που είναι στραμμένη.

Συνθέσεις

Όταν συνδυάζουμε  διαφορετικές  γραμμές μεταξύ τους μπορούμε να δημιουργήσουμε όσα σχήματα θέλουμε. Με τον ίδιο τρόπο, μπορούμε  να ζωγραφίσουμε αλλά και να γράψουμε τα κεφαλαία και μικρά γράμματα.

Λαβύρινθος

Οι λαβύρινθοι μαθαίνουν  τα παιδιά να παρακολουθούν την πορεία και την εξέλιξη μιας διαδρομής. Βοηθάνε τα παιδιά να κατανοήσουν τις αλλαγές της κατεύθυνσης που είναι απαραίτητο προτού αρχίσουν να γράφουν γράμματα.  4.0-5.0 χρονών

Κατεύθυνση και φορά γραφής

Το γράψιμο πηγαίνει από αριστερά προς τα δεξιά και από επάνω προς τα κάτω στη σελίδα. Τα παιδιά χρειάζεται να εξασκηθούν σε αυτήν την κίνηση. Σε αυτό μπορεί να συμβάλει και το να ακολουθούν ίχνη σχεδιασμένα στο τετράδιο.

Προετοιμασία πριν αρχίσουμε τις ασκήσεις προγραφής

Για να μπορέσει ένα παιδί να μάθει να γράφει σωστά θα πρέπει, από τα πρώτα του βήματα, να το διδάξουμε τις σωστές συνήθειες που στο μέλλον θα το βοηθήσουν  να γραφεί εύκολα και γρήγορα με  καθαρά, στρογγυλά και ευανάγνωστα γράμματα. Στη συνέχεια, εξηγούμε αναλυτικά όσα πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για να προετοιμάσει το παιδί του σωστά και υπεύθυνα.

Η σημασία της καλής λαβής

Είναι σημαντικό το παιδί να κρατάει σωστά το μολύβι γιατί με αυτό τον τρόπο θα μπορεί να το χειρίζεται καλύτερα και δεν θα κουράζεται.

Αυτός είναι ο τρόπος που πρέπει να κρατιέται το μολύβι. Ο αντίχειρας και ο δείκτης είναι στη μια πλευρά και το μολύβι στηρίζεται με άνεση στο μεσαίο δάκτυλο. Δείξτε στο παιδί σας πώς να το κάνει και χρησιμοποιήστε το αριστερό σας χέρι σε όποιο παιδί δείχνει σημάδια αριστεροχειρίας. Ένα τριγωνικό μολύβι ή μια πλαστική λαβή ενθαρρύνει τα παιδιά να κρατούν το μολύβι σωστά. Αυτό είναι σημαντικό καθώς οι κακές συνήθειες είναι δύσκολο να αλλάξουν.

Η σημασία της σωστής στάσης του σώματος

Η καλή στάση του σώματος βοηθάει τα παιδιά να γράφουν άνετα και ευχάριστα. Τα παιδιά που δυσκολεύονται με τη γραφή συχνά δεν έχουν και δεν κρατούν καλή στάση σώματος και ίσως χρειάζεται κάποιος να τους την υπενθυμίζει και να τα διορθώνει. Βεβαιωθείτε ότι το τραπέζι και η καρέκλα στο οποίο κάθονται είναι στο σωστό ύψος ώστε να είναι άνετα και σε κατάλληλη θέση για γράψιμο – δείτε την εικόνα παρακάτω. Μια επιφάνεια με κλίση (κατά προτίμηση 20° ) αποτελεί τη καλύτερη θέση για γράψιμο και ίσως να σκεφτείτε να αγοράσετε μια επικλινή επιφάνεια εργασίας ή να την φτιάξτε μόνοι σας χρησιμοποιώντας ένα υπόστρωμα για την τοποθέτηση του χαρτιού ή του τετραδίου.

Η σημασία της σωστής τοποθέτησης  του χαρτιού

Η σωστή τοποθέτηση του χαρτιού βοηθάει στην άνετη γραφή και στην καλύτερη στάση του σώματος. Η συνηθισμένη θέση του χαρτιού για τους δεξιόχειρες και τους αριστερόχειρες φαίνεται παρακάτω. Ίσως να είναι επιβοηθητικό να σημειώσετε αυτήν τη θέση επάνω στην επιφάνεια εργασίας με μια ταινία, αν το παιδί σας δυσκολεύεται να τη θυμάται. Θα πρέπει επίσης να έχουμε στο μυαλό μας ότι παιδιά με σωματικές ή οπτικές δυσκολίες ίσως χρειάζονται να τοποθετούν το χαρτί με έναν εναλλακτικό τρόπο για να τις αντισταθμίσουν.

 

Η σημασία της καλής  σταθεροποίησης του γραπτού

Διδάξτε στο παιδί σας να χρησιμοποιεί το ελεύθερό του χέρι τοποθετώντας το επάνω στο χαρτί, ως έναν αποτελεσματικό σταθεροποιητή/υποστηρικτή όταν γράφει. Αν αυτό είναι δύσκολο, ίσως χρειάζεται να σταθεροποιήσετε το χαρτί  χρησιμοποιώντας ταινία ή ένα αντικείμενο. Ακόμη κι αν έχετε σταθεροποιήσει το χαρτί με κάποιο τρόπο, καλό είναι να ενθαρρύνετε το παιδί σας να χρησιμοποιεί το ελεύθερό του χέρι, ώστε να το μάθει μελλοντικά.

 

 

 

 

 Η  σημασία της σωστής φοράς των γραμμάτων ξεκινώντας το γράψιμο

Για να γράψει σωστά, εύκολα και κυρίως γρήγορα, ευδιάκριτα – στρογγυλά  γράμματα  ένα παιδί πρέπει να χρησιμοποιεί τη σωστή φορά σχηματισμού των γραμμάτων. Τα παρακάτω σχέδια μας δείχνουν τη σωστή φορά που πρέπει να χρησιμοποιεί ένα παιδί προκειμένου να γράψει. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να ξεκινούν πάντα  από τα αριστερά και να πηγαίνουν προς τα δεξιά.

Η γραφή και τα γράμματα πρέπει να ξεκινούν πάντα από το σωστό μέρος (επάνω αριστερά) και να πηγαίνουν προς τα δεξιά. Θυμηθείτε, όλα τα γράμματα ξεκινούν από επάνω εκτός από το ‘δ’ και το ‘θ`. Αν το παιδί μάθει μια λάθος κίνηση, είναι δύσκολο να την αλλάξει και αυτό μπορεί να του προκαλέσει προβλήματα στη συνέχεια. Μόνο και μόνο με το να γράφουν και να επαναλαμβάνουν τα ονόματά τους, τα παιδιά μπορεί να διαμορφώσουν καλές ή κακές συνήθειες γραφής. Έτσι συνιστάται να μη διδάσκετε μόνο τα κεφαλαία γράμματα, που είναι πιο απλά, αλλά και τα μικρά τα όποια απαιτούν μεγαλύτερη επιδεξιότητα. Βεβαιωθείτε ότι γράφονται με τη σωστή φορά.

Σημαντικά σημεία που πρέπει να παρατηρεί ο γονιός στο παιδί του την ώρα της προετοιμασίας

Οι γονείς, μπορούν να κάνουν σημαντικές παρατηρήσεις όταν το παιδί τους εξασκείται στο τετράδιο προετοιμασίας. Οι παρατηρήσεις αυτές, θα το βοηθήσουν να μάθει να συνεργάζεται και να δουλεύει μεθοδικά. Τώρα που το παιδί σας έχει φτάσει στην τάξη του νηπιαγωγείου, θα πρέπει: 

Σχετικά με την συμπεριφορά

  • Να είναι υπεύθυνο και πρόθυμο
  • Να τακτοποιεί αλλά και να προετοιμάζει το τετράδιο εξάσκησης
  • Να κάθεται στο τραπέζι εργασίας και να συγκεντρώνεται σε αυτό που κάνει
  • Να ολοκληρώνει τις ασκήσεις και να δουλεύει μεθοδικά και σχετικά γρήγορα
  • Να δέχεται τις υποδείξεις και τις παρατηρήσεις σας όταν το διορθώνετε
  • Να σας υπακούει και να σας σέβεται
  • Να αναγνωρίζει και να επισημαίνει τα λάθη που κάνει
  • Να προσπαθεί να τα διορθώσει στις επόμενες επαναληπτικές ασκήσεις
  • Να χαίρεται για αυτό που κάνει και να παίρνει ικανοποίηση
  • Να νιώθει υπερήφανο που μπορεί και τα καταφέρνει
  • Να νιώθει πραγματικό ενδιαφέρον για τη μάθηση και όχι υποχρέωση

Ανησυχητικά σημάδια που μπορεί να εντοπίσουν οι γονείς στο παιδί τους την ώρα της προετοιμασίας

Αν διαπιστώσετε ότι το παιδί είναι:

  • Ανήσυχο , δραστήριο
  • Κινείται επάνω στην καρέκλα
  • Διασπάται εύκολα η προσοχή του
  • Έχει άρνηση να ξεκινήσει το διάβασμα
  • Είναι συνεχώς αναβλητικός
  • Δεν του αρέσει να προετοιμάζει τις ασκήσεις του
  • Δεν δείχνει ενδιαφέρον ώστε να τις κάνει σωστά και με επιμέλεια
  • Επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη ενώ του τα έχετε επισημάνει και έχει κάνει αρκετές επαναλήψεις
  • Δεν αναγνωρίζει τα λάθη που κάνει
  • Είναι υπερβολικά αργό και δίνει μεγάλη σημασία στη λεπτομέρεια
  • Δεν δέχεται τις υποδείξεις/διορθώσεις που του κάνετε
  • Δεν ολοκληρώνει τις εργασίες του
  • Είναι ακατάστατος
  • Εκφράζει την δυσαρέσκεια του λεκτικά για το  ότι «δεν του αρέσει το γράψιμο»

Αν το παιδί παρουσιάζει συχνά μερικά ή τα περισσότερα από τα παραπάνω σημάδια, μην χάνετε χρόνο γιατί το παιδί ίσως δεν είναι έτοιμο για να γράψει. Καλό είναι να συζητήσετε με τον/την νηπιαγωγό του και να ζητήσετε την γνώμη ενός Εργοθεραπευτή.

Γιατί χρειάζεται ένα παιδί να εξασκηθεί στην προγραφή;

Η ικανότητα της γραφής είναι μια δεξιότητα η οποία δεν είναι έμφυτη. Για να μάθει ένα παιδί να γράφει πρέπει αρχικά (4 χρονών), η οικογένεια να το φέρει σε επαφή με γραφικό υλικό όπως βιβλία, μολύβια, ξυλομπογιές ζωγραφικής κ.α.

Στη συνέχεια, στο προ-νήπιο και στο νήπιο, το παιδί, αρχίζει σταδιακά να εκπαιδεύεται στους λεπτούς χειρισμούς και σε άπλες ασκήσεις προγραφής. Συνεπώς, η εξάσκηση στην προγραφή ακολουθεί συγκεκριμένα αναπτυξιακά στάδια με διαφορετικό βαθμό δυσκολίας, ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.

Χρειάζονται  περίπου δύο χρόνια προετοιμασίας για να διδάξουμε σε ένα  παιδί να μάθει να γράφει σωστά. Η γραφή είναι η πρώτη και η πιο βασική μαθησιακή δεξιότητα που θα πρέπει να κατακτήσει το παιδί σας. Είναι εκείνη που θα το συνοδεύει σε όλη την μελλοντική του εξέλιξη στο σχολείο αλλά και στην καθημερινή του ζωή. Υπάρχουν πολλά παιδιά που αντιπάθησαν το σχολείο επειδή δυσκολεύονταν  στις ασκήσεις προγραφής στο νηπιαγωγείο. Η αδυναμία ορισμένων  παιδιών να ανταποκριθούν στις εργασίες τους και η σύγκρισή τους με ικανότερους συμμαθητές τους, τους προκαλεί αρνητικά συναισθήματα.

Είναι πολύ εύκολο να καταλάβει κανείς ότι οι δυσκολίες στην προγραφή επηρεάζουν την αυτοεκτίμηση του μαθητή, τη στάση του στο σχολείο και κυρίως την αυτοπεποίθηση και τη διάθεσή του. Είναι καθήκον των παιδαγωγών αλλά και της οικογένειας να  εστιάσουν στις δυνατότητες του κάθε παιδιού, ανάλογα με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες του. Είναι λάθος να νομίζουν οι γονείς ότι το παιδί θα μάθει να γράφει στην Α’ δημοτικού. Αντίθετα, πρέπει από νωρίς να το προετοιμάσουν κατάλληλα. Αυτό μπορεί να γίνει εύκολα με απλά βήματα μέσα από τα Τετράδια εξάσκησης στην προγραφή.

Η Συμβουλή του Ειδικού προς Γονείς

Κάθε γονιός επιθυμεί να βοηθήσει το παιδί του όσο το δυνατόν περισσότερο προκειμένου να αναπτύξει όλες του τις δεξιότητες. Τα Τετράδια εξάσκησης του Α’ΤΕΣΤ έχουν σχεδιαστεί με τέτοιον τρόπο ώστε, μέσα από απλές ασκήσεις,  να καθοδηγήσουν τους γονείς ως προς την κατάλληλη προετοιμασία, την απόκτηση των απαραίτητων ικανοτήτων και την ομαλή ένταξη του παιδιού τους στο σχολείο.

Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτό το τετράδιο;

Χρήσιμες οδηγίες προς τους γονείς για εύκολη εξάσκηση του παιδιού στο σπίτι

Υλικά και Τρόπος Εργασίας

  • Χρησιμοποιούμε πάντα μαλακό μολύβι ή ξυλομπογιές γιατί το συγκεκριμένο υλικό  βοηθά στην καλύτερη εξάσκηση του χεριού, όταν πρόκειται για εργασίες που απαιτούν ακρίβεια στο συντονισμό
  • Τοποθετούμε το χαρτί μπροστά στο παιδί πάντα σε κάθετη ή λοξή θέση και ποτέ οριζόντια. Του βελτιώνουμε τη στάση του σώματος αλλά και τη λαβή, αν δεν είναι σωστή
  • Αρχίζουμε τις ασκήσεις εξάσκησης από αριστερά προς τα δεξιά, από επάνω προς τα κάτω και πάντα με τη διαδοχική σειρά που παρουσιάζονται στο τετράδιο εξάσκησης

Πρόγραμμα-Ρουτίνα-Υπευθυνότητα

  • Η προσχολική ηλικία είναι συνυφασμένη με την ξεγνοιασιά και το ελεύθερο παιχνίδι που θα πρέπει να καλύπτει και το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου κάθε παιδιού σε αυτήν την ηλικία. Παράλληλα όμως είναι σημαντικό για το παιδί να μάθει σιγά σιγά να κάθεται στο τραπέζι εργασίας. Σας προτείνουμε ένα ρυθμό 10 φύλλα εργασίας την ημέρα, 10’ απασχόληση, από Δευτέρα έως Παρασκευή
  • Κολλήστε ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα ( θα το βρείτε στο τέλος του τετραδίου εξάσκησης)
  • Καθιερώστε μια συγκεκριμένη ώρα, μέσα στο καθημερινό του πρόγραμμα, για τις ασκήσεις εξάσκησης. Με αυτό τον τρόπο το παιδί μαθαίνει ότι εκτός από το πρωινό σχολείο, διαθέτουμε λίγο χρόνο και το απόγευμα στο σπίτι, προκειμένου να κάνουμε εξάσκηση
  • Εξηγούμε στο παιδί ότι το Σεπτέμβριο που θα πάει στο μεγάλο σχολείο, όταν επιστρέφει σπίτι θα πρέπει να κάνει τα μαθήματα  που θα του έχει δώσει ο/η δάσκαλος/α. Εξηγήστε ότι για αυτό το λόγο προετοιμαζόμαστε από τώρα για να του φαίνονται αργότερα τα μαθήματα πιο εύκολα
  • Αναθέτουμε στο παιδί να διατηρήσει το τετράδιο εξάσκησής του καθαρό και περιποιημένο. Το καθιστούμε υπεύθυνο για την τακτοποίηση, διατήρηση και προφύλαξή του
  • Το κάθε μάθημα προετοιμασίας για την Α’ δημοτικού θα πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον 15-20’
  • Είναι σημαντικό κάθε φορά το παιδί να ολοκληρώνει το μάθημά του προτού σηκωθεί
  • Εάν το παιδί δεν έχει συνηθίσει να κάνει εργασίες στο τραπέζι ή αν, λόγω διάσπασης ή υπερκινιτικότητας, δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί και να ολοκληρώσει, ξεκινήστε το μάθημα από τα 5’ και στη συνέχεια ανεβάζετε σιγά- σιγά τη διάρκεια μέχρι να φτάσετε τα 20’ (κάθε βδομάδα αυξάνετε τη διάρκεια του μαθήματος)
  • Επιβραβεύετε το παιδί λεκτικά, κάθε φορά, για την συνεπή τήρηση του προγράμματος , την τακτοποίηση του τετραδίου, την υπευθυνότητα αλλά και την οργάνωση

Αν παρά τις προσπάθειες σας  δεν μπορέσετε να εφαρμόσετε ένα σταθερό πρόγραμμα με συνέπεια, συζητήστε το  με τον παιδαγωγό του παιδιού σας ή επικοινωνήστε με έναν Εργοθεραπευτή

Συνεργασία με το παιδί – επίβλεψη

  • Στις πρώτες ασκήσεις καθόμαστε πάντα δίπλα στο παιδί και το καθοδηγούμε
  • Το καθοδηγούμε χρησιμοποιώντας ένα μολύβι και δείχνοντας την αρχή της κατεύθυνσης με τη μύτη του μολυβιού λέγοντας «θα αρχίσεις από εκεί» και μετά το τέλος λέγοντας «και θα πας προς τα επάνω»
  • Ποτέ δεν πιάνουμε το χέρι επάνω από το δικό του, δεν κάνουμε κουκίδες κ.α.
  • Στη συνέχεια και όταν  έχει μάθει να δουλεύει σωστά και υπεύθυνα,  το παροτρύνουμε να συνεχίσει μόνο του

Σχολιασμός των εργασιών και έλεγχος λαθών

Μόλις ολοκληρώσουμε  ένα φύλλο εξάσκησης τότε ελέγχουμε μαζί με το παιδί το αποτέλεσμα της εργασίας λέγοντας «ας δούμε πόσο ωραία τα έκανες». Σχολιάζουμε  το κάθε ένα ξεχωριστά, επιβραβεύουμε και στο τέλος το σύνολο  «μπράβο αυτό είναι πολύ καλό, θα του βάλουμε αστεράκι», ή «αυτό δεν είναι πολύ καλό (δείχνουμε  στο παιδί τι έχει κάνει λάθος) γιατί είναι λίγο στραβό, μικρό κ.λπ.».Ποτέ δεν χρησιμοποιούμε αρνητικές φράσεις όπως. τα «έκανες χαλιά», «είσαι ανίκανος» κ.α. Επισημαίνουμε τα λάθη λέγοντας π.χ. «αυτό είναι λίγο τρακαρισμένο και δεν θα πάρει αστεράκι».

Αφού αξιολογήσουμε όλα τα φύλλα εργασίας, ένα ξεχωριστά, στο τέλος κάνουμε μια συνολική εκτίμηση. Επαινούμε  αυτά που έχουν γίνει πιο σωστά (έστω και αν είναι τα λιγότερα), π.χ. «μπράβο σε αυτό το φύλλο έκανες πέντε σωστά, ας δούμε ποσά θα κάνεις στην επομένη εργασία!» και «θέλω να προσπαθήσεις ακόμα περισσότερο για να κανείς πιο πολλά σωστά». Έτσι, το κάνουμε να φαίνεται σαν ένα παιχνίδι με σκορ.

Με αυτό τον τρόπο το παιδί κατανοεί τα λάθη και τι χρειάζεται κάθε φορά να βελτιώσει. Του παρέχουμε ένα θετικό κίνητρο για να γίνει ακόμα καλύτερος.

Δεν χρησιμοποιούμε γόμα, ποτέ δεν σβήνουμε αλλά παροτρύνουμε το παιδί να προσπαθήσει να κάνει ένα νέο επισημαίνοντας «δεν πειράζει που δεν το έκανες σωστά, αυτές οι ασκήσεις είναι δύσκολες και για το λόγο αυτό κάνουμε τις εργασίες εξάσκησης, για να μαθαίνεις και να γίνεσαι καλύτερος». Εφαρμόστε τα βήματα εξάσκησης ακολουθώντας τις οδηγίες προς τους γονείς. Με αυτό τον τρόπο είστε βέβαιοι ότι βοηθάτε το παιδί σας σωστά και όσο χρειάζεται κάθε φορά.

Επιβράβευση και έλεγχος λαθών

Η επιβράβευση αποτελεί σημαντικό κίνητρο μάθησης και γι’ αυτόν το λόγο είναι    απαραίτητη

Ποτέ δεν επιβραβεύουμε αν το παιδί μας δεν έχει επιτύχει κάτι που πραγματικά να το αξίζει

  • Αν ένα παιδί δυσκολεύεται παρά πολύ και το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι καλό τότε απλά κάνουμε πιο εύκολες ασκήσεις ώστε να το διευκολύνουμε να τα καταφέρει σε ένα πιο απλό επίπεδο
  • Ποτέ δεν του κρατάμε το χέρι για να το βοηθήσουμε να τις κάνει σωστά
  • Είναι προτιμότερο να επιβραβεύουμε το παιδί λεκτικά και να αποφεύγουμε την επιβράβευση  με υλικά αγαθά (σοκολάτες, μπισκότα, καραμέλες). Ζωγραφίστε ένα αστέρι ή κολλήστε ένα αστεράκι στο τετράδιο του. Μπορείτε επίσης να καθορίσετε ένα έπαθλο, στο τέλος της εβδομάδας, με μια ψυχαγωγική δραστηριότητα όπως βόλτα στη θάλασσα, στο πάρκο, να πάτε σινεμά ή να επισκεφτείτε ένα μουσείο

Αξιολόγηση της προόδου από τους γονείς

  • Στο τέλος κάθε τετραδίου υπάρχει η σελίδα αξιολόγησης ώστε να μπορείτε να παρακολουθήσετε την πρόοδο του παιδιού σας και να είστε σίγουροι ότι το παιδί σας μαθαίνει

Μήπως έχω κάνει κάτι λάθος και το παιδί μου έχει μείνει πίσω σε αυτές τις ασκήσεις;

Πολύ συχνά οι γονείς αναρωτιούνται γιατί τα παιδιά τους μένουν πίσω και μήπως φταίνε εκείνοι που δεν είναι κατάλληλα προετοιμασμένα. Μια πιθανή αιτία για την οποία τα παιδιά δεν έχουν κατακτήσει σε αυτήν την ηλικία όλες τις αναμενόμενες ικανότητες, είναι ίσως κάποια ήπια νευρολογική ανωριμότητα που δεν εντοπίζεται εύκολα και όχι ενδεχόμενα λάθη του γονιού.

Πότε χρειάζεται περισσότερη εξάσκηση;

Εάν παρόλη τη βοήθεια που έχετε δώσει στο παιδί σας, διαπιστώσετε ότι συνεχίζει να δυσκολεύεται και να επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη, αυτό σημαίνει ότι ίσως χρειάζεται περισσότερη εξάσκηση με πολλές επαναλήψεις.

Πώς να παραγγείλετε ένα νέο τετράδιο με περισσότερες ασκήσεις εξάσκησης;

Με τον προσωπικό κωδικό που θα βρείτε στο κάτω μέρος σε κάθε φύλλο εξάσκησης του τετραδίου μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας τηλεφωνικά ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και να σας στείλουμε επιπλέον υλικό εξάσκησης, πάντα εξατομικευμένα, σύμφωνα με τις ατομικές ανάγκες και δυνατότητες του παιδιού σας.